ЭНЭ ӨДӨР: Харриет Куимби Английн сувгийг нисч гаталсан анхны эмэгтэй болов

Өнөөдөр буюу дөрөвдүгээр сарын 16 нь Григорийн тооллын жилийн 106 дахь өдөр, билгийн тооллын хаврын дунд цагаагчин туулай сарын Зулын 29-ний өдөр тохиож байна. Наран 06:01 цагт мандаж, 19:43 цагт жаргана. Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд улс төр, дайн тулаан, шинжлэх ухаан, технологи, соёл урлаг, олон улсын харилцаанд нөлөөлсөн дараах онцлох үйл явдлууд өрнөжээ.

• Эрт үе ба дундад зуун

МЭӨ 1457 онд: Египетийн фараон гуравдугаар Тутмос Кадешийн хаант улсын эсрэг тулаан эхлүүлжээ. Энэ нь дэлхийн түүхэнд бичигдэн үлдсэн хамгийн эртний тулалдаанд тооцогддог.

1346 онд: Сербийн хаан Душан өөрийгөө эзэнт гүрний хаанаар өргөмжилж, Балканы бүс нутагт ноёрхлоо тэлж эхэлжээ.

1520 онд: Испанид хаан тавдугаар Чарльзын эсрэг Комунеросын бослого дэгдсэн нь хаант засгийн эсрэг иргэдийн тэмцлийн нэгэн илрэл болов.

1582 онд: Испанийн аялагч Хернандо де Лерма Өмнөд Америкт одоогийн Аргентин улсын Сальта бүсийг судлан тэмдэглэжээ.

• Шинэ үеийн эхэн

1746 онд: Камберландын гүн Уильям Августусын удирдсан хүч Францыг дэмжигч Якобчуудтай тулалдсан бөгөөд энэ үйл явдал Шотландын уламжлал, соёлд нөлөө үзүүлжээ.

1780 онд: Германы Мюнстерийн их сургууль байгуулагдан, баруун Европын боловсролын томоохон төвүүдийн нэг болов.

1799 онд: Наполеоны дайны үеэр Табор уулын тулалдаанд Францын арми Османы цэргийг бүслэн дарав.

• Орчин үеийн эхлэл

1818 онд: АНУ-ын Сенат Канадтай хиллэх хилийн зурвасыг албан ёсоор баталгаажуулжээ.

1847 онд: Шинэ Зеландад Английн далайчид Маори омгийнхны эсрэг гал нээснээр нутгийн уугуул иргэдийн эсэргүүцэл эхэлж, урт хугацааны мөргөлдөөн өрнөв.

1853 онд: Энэтхэгт анхны зорчигч тээврийн галт тэрэг явж эхэлж, Бомбайгаас Тане хот хүртэлх замд үйлчилжээ.

• Дайн, улс төрийн томоохон үйл явдлууд

1862 онд: Америкийн иргэний дайны үеэр Лий Миллсийн тулалдаан эхэлжээ.

1862 онд: АНУ-ын Колумбийн тойрогт боолчлолыг халсан шийдвэр гарсан нь хүний эрхийн түүхэнд чухал алхам болов.

1863 онд: Холбооны тэнгисийн цэрэг Виксбург орчимд Холбоотны хүчтэй тулалдсан байна.

1917 онд: Владимир Ленин цөллөгөөс Оросын Петроград хотод эргэн ирж, хувьсгалын үйл явцыг хурдасгав.

1919 онд: Энэтхэгийн тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч Махатма Ганди Британийн колонийн бодлогыг эсэргүүцэн залбирал, тайван эсэргүүцлийн хөдөлгөөн өрнүүлэхийг уриалжээ.

1919 онд: Польшийн арми Вильна ажиллагаа явуулж, Вилниус хотыг эзлэн авчээ.

1921 онд: Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар Догсомын Бодоо томилогдон, тусгаар тогтнолын дараах шинэ засгийн эхлэлийг тавив.

1922 онд: Герман, Зөвлөлт Орос улс Рапаллогийн гэрээнд гарын үсэг зурж, дипломат харилцаагаа сэргээжээ.

1941 онд: Итали, Германы хамтарсан тэнгисийн цэргийн хүч Британийн хөлөг онгоцнуудыг бөмбөгдөж эхлэв.

1944 онд: Холбоотны цэрэг Сербийн нийслэл Белград хотыг бөмбөгдөж, олон зуун хүн амиа алджээ.

1945 онд: Зөвлөлтийн арми Берлиний төлөөх шийдвэрлэх тулалдааны нэг болох Сийловын өндөрлөгийн тулааныг эхлүүлэв.

1945 онд: Германы дүрвэгсдийг тээвэрлэж явсан “Гойа” хөлөг онгоцыг живүүлснээр мянга мянган хүн амиа алджээ.

1945 онд: АНУ-ын арми нацистуудын хорих лагерьт хоригдож байсан хүмүүсийг чөлөөлсөн байна.

• Шинжлэх ухаан, нийгэм, соёл

1910 онд: Орчин үеийн шайбтай хоккейн анхны тэмцээн АНУ-ын Бостон хотод болжээ.

1912 онд: Харриет Куимби Английн сувгийг нисч гаталсан анхны эмэгтэй болов.

1947 онд: Америкийн улс төр судлаач Бернард Барух “Хүйтэн дайн” гэх нэр томьёог анх хэрэглэв.

1963 онд: Мартин Лютер Кинг Бирмингемийн шоронгоос хүний эрхийн төлөөх алдарт захидлаа бичжээ.

1990 онд: Эмч Жек Кеворкиан өвчтөний хүсэлтээр амьсгалын аппаратыг салгасан нь анагаах ухааны ёс зүйн томоохон маргаан дэгдээв.

• Сүүлийн үеийн үйл явдлууд

2001 онд: Энэтхэг, Бангладешийн хооронд хилийн маргаан дэгдэж, тав хоног үргэлжилжээ.

2003 онд: Грекийн парламент Европын холбоонд нэгдэх шийдвэрийг дэмжсэн байна.

2007 онд: Виржиниагийн технологийн их сургуульд зэвсэгт халдлага болж, олон хүн амиа алджээ.

2012 онд: Норвегид болсон террорист халдлагын хэрэгт холбогдох шүүх хурал эхэлсэн байна.

2012 онд: Пулитцерийн шагналын уран зохиолын төрөлд ялагч тодроогүй нь ховор тохиолдол болжээ.

2014 онд: Өмнөд Солонгосын “Севол” гатлага онгоц осолдож, 300 гаруй хүн амиа алдсан нь улсын хэмжээнд гүн эмгэнэл дагуулсан юм.