Өнөөдөр буюу тавдугаар сарын 08 нь Григорийн тооллын жилийн 128 дахь өдөр, билгийн тооллын хаврын адаг хар луу сарын шинийн 22-ны өдөр тохиож байна. Наран 05:24 цагт мандаж, 20:14 цагт жаргана. Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд улс төр, дайн тулаан, шинжлэх ухаан, технологи, соёл урлаг, олон улсын харилцаанд нөлөөлсөн олон чухал үйл явдал өрнөжээ.

• Эрт үе ба дундад зуун

МЭӨ 453 он: Хавар-намрын үеийн Жин гүрний дотоод тэмцлийн хүрээнд Жао угсааныхан Жи угсааныханыг буулган авч, Жинянгын тулаан өндөрлөв. Ингэснээр Жин улсын эрх мэдлийн тэнцвэрт байдалд томоохон өөрчлөлт гарчээ.

413 он: Баруун Ромын эзэнт гүрний хаан Хонориус Италийн Тускиа, Кампаниа, Пиченум, Самниум, Апулиа, Лусаниа, Калабриа зэрэг бүс нутагт өндөр татвар ногдуулахаар болов. Энэ нь эзэнт гүрний санхүүгийн дарамт нэмэгдсэнийг илтгэсэн шийдвэр байв.

1429 он: Жанна Д’Аркийн оролцоотойгоор Орлеаны бүслэлтийн хувь заяа эргэж, Францын цэрэг сөрөг довтолгоонд орсон нь Зуун жилийн дайны чухал эргэлтийн үе болов.

1450 он: Англид Жек Кейдийн бослого өрнөж, хаан VI Хенрийн засаглалын эсрэг олон нийтийн бухимдал оргилдоо хүрэв. Хоёр сарын дараа бослогын удирдагч Жек Кейд хааны цэргүүдийн гарт амиа алдсан юм.

1541 он: Испанийн аялагч Эрнандо де Сото Миссиссипи мөрөнд хүрсэн анхны европ хүн болжээ. Тэрээр уг мөрнийг тухайн үед “Рио де Эспириту Санто” хэмээн нэрлэсэн байна.

• Шинэ үе ба улс төрийн өөрчлөлт

1788 он: Францын парламент ээлжит хуралдаанаараа засаг захиргааны нэгжүүдэд 48 шинэ шүүх танхим байгуулах шийдвэр гаргав. Энэ нь Францын хууль, захиргааны шинэчлэлийн нэг хэсэг байлаа.

1821 он: Грекийн тусгаар тогтнолын дайны үеэр Грекийн арми Гравиагийн тулаанд Османы цэргийг бут ниргэж, үндэсний эрх чөлөөний тэмцэлд чухал ялалт байгуулжээ.

1842 он: Францын нийслэл Парист галт тэрэгний томоохон осол гарч, 200 хүн амиа алдсан нь тухайн үеийн төмөр замын түүхэнд хамгийн хөнөөлтэй ослуудын нэг болсон.

1846 он: Мексик-Америкийн дайны үеэр генерал Закари Тейлорын удирдсан Америкийн арми Рио Грандегийн хойд хэсэгт Мексикийн армийг ялж, дайны эхний томоохон ялалтаа байгуулав.

• Шинжлэх ухаан, нийгэм, соёл

1886 он: Америкийн эм зүйч Жон Пембертон өөрийн бүтээсэн хийжүүлсэн ундааг “Кока-Кола” нэрээр худалдаалж эхлэв. Энэ нь хожим дэлхийн хамгийн танигдсан брэндүүдийн нэг болсон юм.

1898 он: Италид хөлбөмбөгийн лигийн системийн үндэс тавигдаж, анхны тэмцээнүүд зохион байгуулагдаж эхэлжээ. Ингэснээр тус улсын мэргэжлийн хөлбөмбөгийн хөгжлийн эхлэл тавигдсан.

1902 он: Мартиникийн арлын Пелее галт уул дэлбэрч, Сан-Пьерр хот бараг бүрэн сүйдэн, 30 мянган хүн амиа алдсан нь ХХ зууны эхний томоохон байгалийн гамшгуудын нэг болсон.

1912 он: Америкийн кино урлагийн томоохон студи болох “Парамаунт Пикчерс” албан ёсоор байгуулагдаж, дэлхийн кино үйлдвэрлэлийн түүхэнд шинэ үе нээжээ.

1927 он: Францын нисэгч Шарль Нюнгессе, Франсуа Коль нар Атлантын далайг дамнан Нью-Йорк хүрэх оролдлого хийсэн ч нислэг нь эмгэнэлтэйгээр төгсөв. Энэ нь тухайн үеийн агаарын тээврийн эрсдэл, эрэл хайгуулын бэлгэ тэмдэг болсон юм.

• Дэлхийн дайн ба олон улсын үйл явдал

1942 он: Сувдан тэнгисийн тулалдааны үеэр Японы тэнгисийн цэрэг АНУ-ын “Лексингтон” хөлөгт хүнд цохилт өгч живүүлсэн нь Номхон далайн дайны чухал тулалдаануудын нэг байв.

1945 он: Европ дахь Дэлхийн хоёрдугаар дайн үндсэндээ өндөрлөж, Германы бууж өгөх үйл явц Францын Реймс хотод хэрэгжиж эхлэв. Энэ өдрийг Европт Ялалтын өдөр хэмээн тэмдэглэдэг уламжлал тогтсон.

1945 он: Прага хотын бослого дарагдсан ч Чехийн ард түмний нацист дэглэмийн эсрэг тэмцлийн бэлгэ тэмдэг болон үлджээ.

1945 он: Алжирын Сетиф хотод Францын цэргийн ажиллагааны улмаас олон энгийн иргэн амиа алдсан нь хожмын тусгаар тогтнолын хөдөлгөөнд хүчтэй нөлөөлсөн.

1946 он: Эстонийн Таллин хотод ЗХУ-ын дэглэмийг эсэргүүцсэн залуусын үйлдэл гарч, Зөвлөлтийн ноёрхлын эсрэг үзэл санааг илэрхийлсэн хэрэг болов.

• Орчин үе ба технологи

1963 он: Өмнөд Вьетнамд буддын шашны туг далбааг хориглосон нь шашин, төрийн зөрчлийг хурцатгаж, улмаар улс төрийн хямралд хүргэсэн.

1967 он: Филиппиний Засгийн газар Давао мужийг Давао дель Норте, Давао дель Сур, Давао Ориентал хэмээн гурван хэсэгт хуваав. Энэ нь засаг захиргааны бүтцийг өөрчлөх бодлогын нэг хэсэг байв.

1972 он: Вьетнамын дайны үеэр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Ричард Никсон Умард Вьетнамын боомт, агуулахуудад агаараас довтлох тушаал буулгав.

1973 он: АНУ-ын Пайн Риджэд Америкийн Индианчуудын хөдөлгөөний бослого намжиж, тусгаар тогтнох үзэлтэй тэмцэгчид бууж өгсөн нь уугуул иргэдийн эрхийн асуудлыг дахин хөндсөн.

1976 он: “Сикс Флагс Межик Маунтин” хүрээлэнд анхны мушгиралдсан төмөр замт галзуу хулгана ашиглалтад орж, орчин үеийн энтертайнмент паркуудын шинэ үеийг эхлүүлэв.

1978 он: Италийн уулчин Райнхолд Месснер, Австрийн уулчин Петер Хабелер нар Эверестийн оргилд анх удаа хүчилтөрөгчийн аппаратгүй гарч, уулын спортын түүхэнд гайхамшигт амжилт тогтоов.

• Орчин цаг

1980 он: Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага салхин цэцэг өвчнийг дэлхий даяар бүрэн устгасныг албан ёсоор зарлаж, хүн төрөлхтний эрүүл мэндийн салбарын хамгийн том ялалтуудын нэгийг тэмдэглэв.

1984 он: Канадын Квебект зэвсэгт халдлага гарч, гурван хүн амиа алдан, 13 хүн шархадсан нь тус улсын дотоод аюулгүй байдлын асуудлыг хурцаар хөндөв.

1987 он: Умард Ирландын Лаухолл хотод Ирландын Бүгд Найрамдах армийн найман гишүүнийг тусгай хүчин устгасан нь хойд Ирландын мөргөлдөөний ширүүн үеийн нэг үйл явдал байлаа.

1988 он: АНУ-ын Иллиной муж дахь томоохон холбооны сүлжээнд доголдол гарч, телефон харилцаанд ноцтой тасалдал үүссэн нь тус улсын холбооны системийн эмзэг байдлыг харуулжээ.

1997 он: Өмнөд Хятадын 3456 дугаар нислэгийн онгоц осолдож, 35 хүн амиа алдав. Энэ нь тус бүс нутгийн агаарын тээврийн аюулгүй байдлын асуудлыг дахин анхаарлын төвд оруулав.